Las carreteras gallegas del siglo XIX (I)

En el año 1857 se aprueba una ley que define las carreteras de la época. Ya en el 1860 el Estado programa un plan que dermina una serie de carreteras, y estas se clasificarían en las siguientes categorías:

  1. Primer Orden
  2. Segundo Orden
  3. Tercer Orden

En esta primera parte de las carreteras recorremos la red de Primer Orden que estaba prevista en Galicia y era la red principal, lo podemos ver en el siguiente mapa:

mapa-xeral-gl-es
Red de Primer Orden prevista en Galicia en el 1860

Las carreteras eran las siguientes:

  • Madrid a A Coruña por Adanero, Benavente y Lugo:

n-vi

Entra en Galicia por Pedrafita do Cebreiro y pasa por: Becerreá, Baralla, O Corgo, Lugo, Betanzos hasta llegar A Coruña. Longitud: 167 km. en Galicia.

Ver Mapa 

  • Lugo a Santiago por Arzúa:

n-547

Parte de la ciudad amurallada en la intersección de la Ronda da Muralla con la Rúa San Roque recorre por la Ronda da Muralla hasta la Rúa Santiago. Al salir de Lugo pasa por: Guntín, Palas de Rei, Melide, Arzúa hasta llegar a Santiago de Compostela. Longitud: 104 km.

Ver Mapa 

  • Rábade a Ferrol por Vilalba o Puente Rábade a Ferrol por Vilalba:

c-641

Parte de la intersección con la carretera Madrid a A Coruña por Adanero, Benavente y Lugo en Rábade pasa por Vilalba, Santaballa, Cabreiros, As Pontes de García Rodriguez, Xubia, O Alto do Castiñeiro y Ferrol. Longitud: 90,500 km.

Ver Mapa 

  • Betanzos a Xuvia por Pontedeume:

n-651Parte de la intersección con la carretera Madrid a A Coruña por Adanero, Benavente y Lugo en Betanzos, pasa por Miño, Pontedeume y llega a Xubia. Longitud: 32,600 km.

Ver Mapa 

  • Ourense a Santiago por Lalín:

n-525nSale de Ourense en la intersección con la carretera Villacastín a Vigo por Ávila, Salamanca, Zamora y Ourense continua por Cea, Lalín, Silleda, Ponte Ulla, A Susana hasta llegar a Santiago de Compostela. Longitud: 110 km.

Ver Mapa 

  • O Cereixal a Ribadeo por Meira:n-640Parte de O Cereixal pasa transcurre por Baleira, Meira, A Pontenova hasta Ribadeo. Longitud: 87,900 km.

Ver Mapa 

  • Nadela a Valdeorras por Sarria y Quiroga:

c-546

Sale de Nadela pasa por Sarria, Oural, Quiroga hasta llegar a A Rúa. Longitud: 106 km.

Ver Mapa 

  • Vilalba a Luarca por Mondoñedo:

n-634

Sale de Vilalba pasa por Mondoñedo, Lourenzá, Barreiros, Ribadeo hasta Porto de Abaixo donde sigue por Asturias. Longitud: 81,100 km. en Galicia.

Ver Mapa 

  • Cabreiros a Viveiro:

lu-540

Parte de Cabreiros y llega a Viveiro pasando por Muras y Ourol. Longitud: 45,500 km.

Ver Mapa 

  • Villacastín a Vigo por Ávila, Salamanca, Zamora y Ourense:

n-120_525

Entra en Galicia por A Canda trasncurre por A Gudiña, Verín, Xinzo de Limia, Allariz, Ourense, Rivadavia, A Cañiza, Ponteareas, O Porriño hasta llegar al puerto de Vigo. Longitud: 235 km. en Galicia.

Ver Mapa 

  • Ponferrada a Ourense por A Pobra de Trives:

n-536Entra en Galicia por Carballeda de Valdeorras pasa por O Barco, A Rúa, Larouco, A Pobra de Trives, Castro Caldelas hasta terminar en Ourense. Longitud: 128 km. en Galicia.

Ver Mapa 

  • Barbantiño a Pontevedra por O Carballiño:

n-542Parte de Barbantiño pasa por O Carballiño, Cotobade-Cercedo hasta llegar a Pontevedra. Longitud: 87,3 km.

Ver Mapa 

En los próximos años hubo modificaciones quedando la red de Primer Orden como lo podemos ver en el siguiente cuadro:

plan-carreteras-18

 Fuentes: Instituto Geográfico Nacional (IGN) y Revista de Obras Públicas

DESCARGAR PDF

As estradas galegas no século XIX (I)

No  ano 1857 apróbase unha lei que define as estradas da época. Xa no ano 1860 o Estado programa un plan que dermina unha serie de estradas, e estas clasificaríanse nas seguintes categorías:

  1. Primeira Orde
  2. Segunda Orde
  3. Terceira Orde

Nesta primeira parte das estradas mostramos a rede de Primeira Orde que estaba prevista en Galicia e era a rede principal e podémolo ver no seguinte mapa:

mapa-xeral-gl-es
Rede de Primeira Orde prevista en Galicia no 1860

As estradas eran as seguintes:

  • Madrid á Coruña por Adanero, Benavente e Lugo:

n-vi

Entra en Galicia por Pedrafita do Cebreiro e pasa por: Becerreá, Baralla, O Corgo, Lugo, Betanzos ata chegar á Coruña. Lonxitude: 167 km. en Galicia.

Ver Mapa 

  • Lugo a Santiago por Arzúa:

n-547Parte da cidade amurallada na intersección da Ronda da Muralla coa Rúa San Roque percorre pola Ronda da Muralla ata a Rúa Santiago. Ó saír de Lugo pasa por: Guntín, Palas de Rei, Melide, Arzúa ata chegar a Santiago de Compostela. Lonxitude: 104 km.

Ver Mapa 

  • Rábade a Ferrol por Vilalba ou Ponte Rábade a Ferrol por Vilalba:

c-641

Parte da intersección coa estrada Madrid á Coruña por Adanero, Benavente e Lugo en Rábade pasa por Vilalba, Santaballa, Cabreiros, As Pontes de García Rodriguez, Xubia, O Alto do Castiñeiro e Ferrol. Lonxitude: 90,500 km.

Ver Mapa 

  • Betanzos a Xuvia por Pontedeume:

n-651Parte da intersección coa estrada Madrid á Coruña por Adanero, Benavente e Lugo en Betanzos, pasa por Miño, Pontedeume e chega a Xubia. Lonxitude: 32,600 km.

Ver Mapa 

  • Ourense a Santiago por Lalín:

n-525nSae de Ourense na intersección coa estrada Villacastín a Vigo por Ávila, Salamanca, Zamora e Ourense continua por Cea, Lalín, Silleda, Ponte Ulla, A Susana ata chegar a Santiago de Compostela. Lonxitude: 110 km.

Ver Mapa 

  • O Cereixal a Ribadeo por Meira:n-640

Parte do Cereixal pasa transcorre por Baleira, Meira, A Pontenova ata Ribadeo. Lonxitude: 87,900 km.

Ver Mapa 

  • Nadela a Valdeorras por Sarria e Quiroga:

c-546

Sae de Nadela pasa por Sarria, Oural, Quiroga ata chegar á Rúa. Lonxitude: 106 km.

Ver Mapa 

  • Vilalba a Luarca por Mondoñedo:

n-634

Sae de Vilalba pasa por Mondoñedo, Lourenzá, Barreiros, Ribadeo ata Porto de Abaixo onde segue por Asturias. Lonxitude: 81,100 km. en Galicia.

Ver Mapa 

  • Cabreiros a Viveiro:

lu-540

Parte de Cabreiros e chega a Viveiro pasando por Muras e Ourol. Lonxitude: 45,500 km.

Ver Mapa 

  • Villacastín a Vigo por Ávila, Salamanca, Zamora e Ourense:

n-120_525

Entra en Galicia pola Canda trasncorre pola Gudiña, Verín, Xinzo de Limia, Allariz, Ourense, Rivadavia, A Cañiza, Ponteareas, O Porriño ata chegar ó porto de Vigo. Lonxitude: 235 km. en Galicia.

Ver Mapa 

  • Ponferrada a Ourense pola Pobra de Trives:

n-536Entra en Galicia por Carballeda de Valdeorras pasa polo Barco, A Rúa, Larouco, A Pobra de Trives, Castro Caldelas ata rematar en Ourense. Lonxitude: 128 km. en Galicia.

Ver Mapa 

  • Barbantiño a Pontevedra polo Carballiño:

n-542Parte de Barbantiño pasa polo Carballiño, Cotobade-Cercedo ata chegar a Pontevedra. Lonxitude: 87,3 km.

Ver Mapa 

Nos vindeiros anos houbo modificacións quedando a rede de Primeira Orde como o podemos ver no seguinte cadro:

plan-estradas-gal

Fontes: Instituto Xeográfico Nacional (IGN) e Revista de Obras Públicas

DESCARGAR PDF

O Coruña Bloggers segue mellorando na súa V edición

Na V edición do Coruña Bloggers foi na Fundación Barrié na Coruña onde Manolo Rodríguez de Desenredando la Red recordou ó Bergin Afterwork Bar que alí foi os nosos primeiros encontros. ¡Un lugar con bos recordos!

p1020006
Fundación Barrié na Coruña

 

Nesta nova edición a primeira ponente foi Arancha Serantes do blog A duermevela que foi un pracer escoitar sobre a informática humanista ou o “cultural blogging”.

p1020014
Arancha Serantes

 

Deseguido a ponente foi Jessica Gestoso que nos explicou sobre os auto-respondores.

p1020015
Jessica Gestoso

 

Tamén nesta edición asistiron moitos blogeiros e blogueiras que entre eles estaban Marcus Fernández de Código Cero ou Mapi Baez entre outros.

Como en todos os Coruña Bloggers non poidan faltar as “cookies” de La Dulce Comarca que están sempre riquísimas e nesta ocasión as degustamos en La Taberna de Rita.

p1020016
As “cookies” que levan dende o comezo do Coruña Bloggers

 

Tamén dende este pequeno artigo deséxolles moita sorte e a benvida ó mundo blogueiro a Oído Coruña, un novo blog que tratará sobre ocio, gastronomía, turismo e compras. Recementemente comenzarón co seu blog no cal podemos ler a súa primeira publicación.

As primeiras autoestradas españolas

Ó paso dos anos e o aumento dos vehículos é necesario crear novas estradas para a comodidade dos usuarios, para iso créase un novo tipo de estrada: a autoestrada.

Na última actualización da Lei de Estradas do 2015 defíneas como: “as estradas que están especialmente proxectadas, construídas e sinalizadas como tales para a circulación exclusiva de automóbiles, coas seguintes características:

  • Non ter acceso as propiedades colindantes.
  • Non cruzar, nin ser cruzadas a nivel, por ningunha outra vía de comunicación ou servidume de paso.
  • Constar de distintas calzadas para cada sentido de circulación, separadas ente si, salvo en puntos singulares ou con carácter temporal, por unha franxa de terreo non destinada á circulación ou, en casos excepcionais por outros medios.”

Estas estradas para ser construídas requiren un novo trazado para os vehículos poidan ter comodidades e poidan chegar rápido ao seu destino. As solucións deben ser adaptadas ao terreo xa que non é o mesmo construír unha estrada por un terreo accidentado ou por un llano.

Estas estradas para ser construídas requiren:

  • Xeoloxía e topografía da zona.
  • Sismoloxía.
  • Climatoloxía e hidroloxía.
  • Planeamento.
  • Estudo do tráfico.
  • Estudo xeométrico e trazado.
  • Movementos de terras.
  • Firmes e pavimentos.
  • Drenaxe.
  • Estudo das estruturas e muros.
  • Solucións para o tráfico durante as obras de construción.
  • Señalización, balizamento e defensa.
  • Integración ambiental.

Ademais da coordinación entre as administracións afectadas.

Autostrada dei Laghi, a A 8 (E 62) entre Milán e Varese (Italia) é a primeira autoestrada do Mundo posta en servizo no ano 1924 cuxo deseño foi do enxeñeiro de Camiños, Canles e Portos, D. Piero Puricelli (1883 – 1951) que introduciu o concepto de: “…unha nova estrada reservada para a circulación de automóbiles…”.

Milano_Laghi_ingresso_Milano_1929
Entrada á Autostrada dei Laghi en Milano (1924)
Professor Robert Otzen
Profesor Robert Otzen

Despois viría a Autobhan en Alemaña cal foi unha idea do Enxeñeiro de Camiños, Canles e Portos, e profesor da Universidade Técnica de Hannover, D. Ehlert Robert Friedrich Otzen (1872 – 1934) que deseño esta “estrada só para automóbiles comúns”. O enxeñeiro no seu proxecto pretendía unir Berlín con Múnich, a actual BAB 9 ou A 9 (E 45 , E 48, E 49 e E 51), a súa construción iníciase no 1929, mentres que a segunda foi a Bonn con Colonia, a BAB 555 ou A 555 .

A Autobhan entre as súas características posúe un asfalto cuxo espesor é entre 55 e 85 cm.

Esta novo tipo de estrada chega a España en 1928 que é cando se autorizan os concursos as concesións para a construción e explotación das autoestradas: Madrid – Valencia / València, Madrid – Irún e Oviedo – Xixón / Xixón. Xa no ano 1964 iníciase a construción da Autopista Madrid – Vallecas, -que máis tarde formaría da actual Autovía del Este, A-3 (E-901)-, cuxo o primeiro tramo foi inaugurado no ano 1965; despois construiríase a Autopista Rozas – Collado-Villalba , -que cuxo tramo corresponde á actual Autovía do Noroeste, A-6-, que se poñería en servizo no ano 1967.

No ano 2014 España tiña 16.978 km. de vías de alta capacidade o cal sitúa como o terceiro país con máis quilómetros tras os Estados Unidos de América e a China en número de quilómetros.

Los viaductos de la AC-14 en A Coruña

La Autovía de Acceso a A Coruña, AC-14 cuya longitud es de 10,230 km en el tramo: A Zapateira – Ledoño encontramos dos viaductos en este tramo de la autovía.

viaducto, puente, coruña, la coruña, chapuza
Viaducto Rego do Castro, PK 4+757

Los viaductos son Rego do Castro y Rego da Trabe se construyeron para un aumento del tráfico, para ello durante su construcción la parte superior (dinteles) de los pilares (pilas) se han ampliado para el alojamiento de las futuras vigas que permita la ampliación de la calzada (tablero) a tres carriles por sentido de circulación.

También ya están ejecutados los futuros apoyos en los estribos de los viaductos, así mismo los falsos túneles, -Rías Altas 1, Rías Altas 2, A Zapateira y A Garrocha- ya cuentan con espacio suficiente para el tercer carril.

P1030584
Estribos en el viaducto Rego da Trabe, PK 6+470

El enlace con el Aeropuerto de A Coruña (LCG-LECO), la AC-14AL, ya esta construido para la ejecución del futuro tercer carril de la AC-14.

Beneficios:

Con esta previsión de la ampliación reduce costes ya que es más fácil ejecutar las obras, y si simplifica el coste de las obras.

Tráfico:

En el año 2015 contaba con un tráfico (IMD en vehículos/día) de 24.428 en el PK 5+050.

Creación da Dirección Xeral de Tráfico (DGT)

En castelán en En la carretera

Nos primeiros camiños os vehículos eran propulsados por tracción animal o cal non había serios problemas. Xa en Paris (Francia) no ano 1824 aparece o Reglamento de Policía que xa contemplaba a expedición de lincencias para coches, tamén nos anos posteriores foron publicadas as primeiras ordes.

En España no ano 1847 aparece o Ministerio de Comercio, Instrución e Obras Públicas cal posteriormente créase un Corpo destinado á seguridade nos camiños, pero é xa no ano 1900 cando se publica na Gazeta de Madrid o primeiro Reglamento para o servizo dos coches nas estradas no cal regulaba todo o referente ao condutor e ao vehículo. A partir deste ano entre outros detalles do reglamento os carruajes tiñan que levar inscripto e ben visibles:

  • O nome do constructor, a indicación do tipo e o número de orde en serie dese tipo.
  • O nome e o domicilio do propietario.
  • O peso que cargue sobre cada roda cando leve a súa carga máxima.

Ademais a velocidade máxima dos automóbiles en estradas interurbanas era de 25 km/h e en travesías a velocidade rebaixábase a 10 km/h menos nos lugares estreitos, en fronte ás bocacalles e en curvas de pequeno radio que se moderará todo o necesario para evitar accidentes.

Posteriormente houbo modificacións ata a publicación do primeiro Código de Circulación de 1934.Vinte anos máis tarde, España estaba nunha conxuntura económica por unha banda, e a aparición da industria automovilística nacional propicio para o desenvolvemento da unha nova lexislación, que ademais seria con visión de futuro. Esta nova lexislación consideraba: a vía, o vehículo e as propias persoas quen utilizan a vía en dobre sentido como condutor e peatón.

A partir da Lei 47/1959, de 30 de xullo, de creación da Jefatura Central de Tráfico é cando se distribúo todas a competencias en todas as materias: circulación, transporte, vixilancia do tráfico e sancións. As sancións eran correspondían aos Gobernadores Civís (actuais subdelegados do Goberno), a vixilancia nas estradas corresponde ás Agrupaciones de Tráfico da Garda Civil que é cando se crea a Garda Civil de Tráfico. Ata entón correspondíalle ao Corpo da Policía Armada e de Tráfico desde a terminación da Guerra Civil.

En 1960 é cando xa empeza a Jefatura Central de Tráfico e percíbese como órgano de coordinación e xestión do tráfico que delega no antigo Ministerio da Gobernación (actual Ministerio do Interior), o antigo Ministerio de Obras Públicas (actual Ministerio de Fomento) correspondelle a conservación e explotación da rede viaria estatal, e o Ministerio de Industria (actual Ministerio de Industria, Enerxía e Turismo) se delegaría todo referente aos vehículos.

Evolución e etapa actual:

No ano 1960 a Xefatura Central de Tráfico se estructuraba con: un Xefe Central de Tráfico, un Secretario Xeral, seis Xefes de Sección e dezaseis Negociados. Ademais de 50 Xefaturas Provinciales que contaban cun Xefe Provincial e tres Negociados (Condutores, Vehículos e Sancións). Máis adiante no ano 1972 reestrutúrase coa creación dos Servizos de Normativa do Tráfico e Disciplina Vial, e de Regulación e Seguridade do Tráfico.
A Xefatura Coordinadora é a que engloba a varias Jefaturas Provinciales e é a que coordina cos Servizos Centrais, ademais é a que analiza múltiples temas que afectan a todas as Jefaturas Provinciales. Para a xestión do tráfico en todo o Estado, a Dirección Xeral de Tráfico conta con varios Centros de Xestión, son os seguintes:
  • Centro de Xestión de Tráfico do Noroeste na Coruña.
  • Centro de Xestión de Tráfico do Norte en Valladolid.
  • Centro de Xestión de Tráfico de Pirineos – Val do Ebro en Zaragoza.
  • Centro de Xestión de Tráfico da Zona Centro en Madrid.
  • Centro de Xestión de Tráfico de Baleares en Palma de Mallorca.
  • Centro de Xestión de Tráfico de Levante en Valencia / València.
  • Centro de Xestión de Tráfico de Suroeste en Sevilla.
  • Centro de Xestión de Tráfico de Sureste en Málaga.

Para a xestión do tráfico nas estradas, a D.G.T. empezou no ano 1982 coa instalación de paneles de mensaxe variable e sensores de tráfico na estrada estatal N-II, Madrid a Francia por Barcelona no treito: Madrid – Aeroporto de Madrid – Barajas Adolfo Suárez. Actualmente a D.G.T. conta con varios equipos instalados nas estradas nas redes estatais, autonómicas, provinciales e insulares. Os equipos que podemos atopar nas estradas son: paneles de mensaxe variable (PMV), sensores de tráfico (estacións de aforo), cámaras de TV en circuíto pechado, estacións meteorolóxicas e postes SOS.

FE-14, Fene
Sensores de tráfico (estación de aforo)

No ano 1985 a D.G.T. pon en funcionamento un teléfono sobre información das estradas e trámites. Este número pasaría no ano 1989 a ser un número gratuito, o 900 123 505, pasando en xullo de 2011 ao número 011 e ten un custo dunha chamada nacional. Ademais este número tamén dá información das estradas das comunidades que teñen transferidas as competencias de tráfico. Tamén actualmente, a D.G.T. dispuxo información das estradas nos distintos sistemas de información, podemos ver o estado das estradas nos teletextos das cadeas de TV, nas canles de Twitter (@InformacionDGT e @DGTes) ademais dispón de varias aplicacións para os smartphones como a Dirección General de Tráfico e Comobity que esta conecta a condutores, ciclistas e peatones.

DGT, Tráfico
Cronoloxía da D.G.T.

Seguridade Vial e campañas:

En materia de seguridade vial, a Xefatura Central de Tráfico vén realizando campañas de sensibilización desde fai máis de 30 anos. No ano 1993 é cando se divulgan máis con campañas con máis realismo e móstranse a realidade dos accidentes de tráfico. É o ano 2012 cando crea a Unidade de Vítimas de Accidentes de Tráfico para axudar ás vítimas de accidentes de tráfico e poñer todo o necesario para a súa recuperación.

Coruña Bloggers: un espazo para blogueiros

O Coruña Bloggers é un espazo para un encontro de blogueiros da Coruña. Cando fun invitado por Manolo Rodríguez de Desenredando la red  foi recibida con emoción e alegría, xa que facía falta eventos como estes para reunir e intercambiar opinóns na Coruña.

Neste primeiro encontro do Coruña Bloggers foi xenial dende a súa organización no Bergin Alterwork Bar. Os seus primeiros ponentes como Isabel Grandal “Chela” responsable de Jubilada Jubilosa e a David Serantes responsable de Beta Privada. Foi un pracer escoitar ambas visións nun evento ameno.

Coruña Blogguers
Isabel Grandal de Jubilada Jubilosa
Coruña Blogguers
David Serantes de Beta Privada

Foi un pracer coñecer a varios blogueiros e falar desta paixón. Parabéns e moita vida os seguintes próximos encontros.

Coruña Blogguers
Coruña Blogguers
Coruña Blogguers
Bergin Afterwork Bar na Rúa Torreiro, 13 na Coruña